بسته
(0) سبد خرید
شما هیچ موردی در سبد خرید خود ندارید
لیست محصولات
    فیلترها
    زبان
    جستجو

    نخستین رمان‌ ادبیات نوین تاتاری پس از 100سال در ایران

    شنبه, 05 آبان,1397
    نخستین رمان‌ ادبیات نوین تاتاری پس از 100سال در ایران
     
    به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) عموما انقلاب‏‌های ادبی را زاییده‌ انقلاب‌‏های سیاسی به شمار می‌آورند. جنبشی فکری و فرهنگی‎ که در اواخر سده‌ نوزدهم در میان تاتارهای مسلمانان کریمه و قازان در درون امپراتوری روسیه و به رهبری اسماعیل‎بیک گسپرینسکی (1851-1914م) شروع شد و از طریق روزنامه‌ ترجمان (1883م)، ‌ارگان این جنبش، به درون آسیای مرکزی خزید؛ خود موجب شعله کشیدن انقلاب سیاسی‎ای شد که درنهایت به دلیل نداشتن رهبری آگاه و تکیه‌ ‏بر کمونیسم در حال پیشرفت به دامان انقلابی خزید که سرانجام فرزندان خود را در سال‎های استقرار، دوران استالین، به کام مرگ کشاند.

    میراث ادبی این جنبش در این مناطق به بازسازی ادبی زبان‎های بومی موجود در این مناطق انجامید که زبان فارسی نیز یکی از این زبان‎ها بود. این میراث باعث شد زبانی نوآیین با ادبیاتی نوین در منطقه شکل بگیرد که نقش تنی چند از رهبران این جنبش از جمله اسماعیل‎بیک گسپرینسکی در میان تاتارهای کریمه و قازان در امپراتوری روسیه و فطرت بخارایی در میان فارسی‎زبانان بخارا در آسیای مرکزی کاملا بارز است.

    پژوهشگران تاتار اسماعیل‎بیک را در ردیف نخستین رمان‌‏نویس‎های ادبیات نوین تاتاری می‏‌دانند و ادبیات‌شناسان آسیای مرکزی نقش فطرت بخارایی را در بنیادگذاری ادبیات نوآیین فارسی ـ که بعدتر به دست صدرالدین عینی (1878-1954م) ‌به اوج خود رسید ـ بی‎بدیل می‎دانند.

    ابراهیم خدایار، دانشیار زبان و ادبیات دانشگاه تربیت مدرس، این رمان را پس 103 سال از چاپ نخست آن در پتروگراد روسیه (1915م)، در ایران منتشر کرده است. کتاب از یک مقدمه تحلیلی (86 ص)، متن رمان به همراه تعلیقات (131ص)، فهرست واژه‌‏های خاص (فارسی ماوراءالنهری، لهجۀ بخارایی) و فهرست اعلام (30ص) تشکیل شده است.
    خدایار در مقدمه تحلیلی خود الگویی برای تحلیل رمان‌‏های آرمان‏‌شهری ارائه داده و در ادامه، رمان مسلمانان دارالراحت را از منظر آرمان‏‌شهرنویسی تحلیل کرده است. وی در بخش «درباره رمان و ترجمۀ فارسی آن» به‏‌تفصیل درباره شکل‏‌گیری فارسی نوین در بخارای اوایل سده بیستم و نقش آن در تبدیل این گونه به زبان دولتی تاجکیستان در دهه سی‏‌ام سده بیستم (1924م) با نام تاجیکی سخن گفته است.


    مسلمانان دارالراحت را نشر خاموش با همکاری مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس در 240 صفحه به تازگی منتشر کرده است.

    برچسب ها

    ثبت نظر