Close
(0) items
You have no items in your shopping cart.
All Categories
    Filters
    Preferences
    Search

    مترجم نمایی؛ بلای جان ترجمه

    جمعه, 07 دی,1397

    به گزارش سایت دفتر مشق به نقل از ایرنا

    به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبر ی ایرنا، ترجمه یکی از حساس ترین و کلیدی ترین فعالیت ها در حوزه نشر کتاب است و این امکان را برای مخاطبان فراهم می آورد تا از دریچه کتاب با فرهنگ و ادبیات جهانی آشنا شوند. در این میان کیفیت ترجمه همواره باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا هر گونه خلل در ترجمه متون خارجی نه تنها از دلنشینی متن برای خواننده می کاهد، بلکه ممکن است درک آن مطلب را برای مخاطب دشوار سازد و حتی در مواردی اطلاعات اشتباه به خواننده منتقل کند.
    از این منظر، داشتن نگاه حرفه ای و تخصصی یکی از اول ویت های کار ترجمه است و وظیفه مترجمان و ناشران است که همواره ترجمه های درستی را ارایه دهند. این روزها بسیاری از مترجمان خبره، از غیر تخصصی و دم دستی شدن برخی ترجمه ها گلایه دارند و بیش و پیش از مترجمان، ناشران را در ایجاد این شرایط مقصر می دانند. به باور آنان برخی ناشران در مسیر رقابت با یکدیگر و برای بالا بردن آمار نشر کتاب های خود هر گونه ترجمه ای را می پذیرند و هر کتابی را چاپ می کنند. آنان همچنین برای کاستن از هزینه های شان و پرداخت دستمزد اندک برای ترجمه کتاب ها، به مترجمان غیر متخصص روی می آورند. این همه دست به دست هم داده اند و بر بدنه ترجمه در ایران آسیب هایی را وارد ساخته اند.

    ** اهمیت نگاه حرفه ای مترجمان
    «علی اکبر علیزاد» کارگردان و مترجم متون نمایشی چون «در انتظار گودو»، «سوء قصدهایی به زندگی آن زن»، بتازگی در گفت وگویی، با اشاره به نزول ترجمه در سال های اخیر گفته است: ترجمه این روزها یک مقدار کار بی‌ ارزشی شده است. دلایل مختلفی دارد. قضیه بچه بازی شده، یعنی ترجمه ‌هایی را که خیلی سطح پایینی دارند، معرفی کرده ‌اند و باعث شده ‌اند که ترجمه یک کار دم دستی به نظر بیاید.
    وی می افزاید: به خاطر زمانه هم هست، مثلا اگر یک زمانی اسم نجف دریابندری روی کار بکت می ‌آمد، ارزش کتاب نویسنده برای مخاطب چند برابر می ‌شد. یا احمد شاملو و صادق هدایت کسانی بودند که می ‌توانستند انگار شأن بیشتری به اثر نویسنده اصلی بدهند. آنها جایگاه مترجم را به مرتبه اعلایی رساندند، یک جور نویسنده ثانی. ولی الان نه این اشخاص هستند و نه تعهدی برای کار درست. آدم‌ ها بیشتر می‌ خواهند رزومه جمع کنند و فوق لیسانس و دکترایشان را از این طریق بگیرند.
    این مترجم و مدرس دانشگاه در ادامه بر لزوم رفتار متعهدانه مترجمان و برخورد حرفه ای ناشران در بحث ترجمه تاکید کرده و می گوید: دوره‌ ای داشتیم که مترجم ‌ها ادیب بودند. تعدادشان خیلی کمتر بود و مثل الان به راحتی نمی ‌شد به متون دست ‌اندازی کرد. همچنین قبلا آدم‌ ها مسوولیت ‌پذیرتر بودند. در نتیجه هر کسی نمی‌ توانست سراغ ترجمه برود. من فکر می‌ کنم ناشران بزرگ آن زمان مانند نشر امیرکبیر و نشر علمی و فرهنگی هم در این زمینه نقش مهمی داشتند. تا اواسط دهه 80 همین شرایط وجود داشت ولی بعد از آن اوضاع تغییر کرد.
    «مهدی غبرایی» مترجم نیز بتازگی (دوم دی ماه 97) در گفت وگویی، با اشاره به آمار رسمی ارایه شده در خصوص افزایش شمار کتاب های ترجمه شده در سال های اخیر، گفته است: متاسفانه چندان نمی ‌توان به این آمار اتکا کرد. اغلب این ترجمه‌ ها و شاید 70 تا 80 درصد این ترجمه‌ ها، ترجمه‌ هایی ناقص و ابتر است که نه با اصل کتاب مطابقت دارد و نه با معیارهای زبان فارسی. به همین دلیل بازار آشفته‌ ای فراهم شده. بنابراین با احتساب این موضوع نمی‌ توان بر این کمیت تاکید داشت.
    در همین پیوند، پیشتر، «پیروز مجتهدزاده» استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، در گفت وگویی، پیرامون آسیب‌ شناسی ترجمه کتاب‌ های سیاسی در ایران، بر تخصص ناکافی برخی مترجمان تاکید کرده و گفته بود: بزرگترین مشکل در کار ترجمه متون علمی در علوم سیاسی، همانند دیگر متون علمی در علوم انسانی، نبودن هیچ ‌گونه استاندارد و کنترل در کار است. در این وادی، هرکس در هر درجه و رتبه‌ای از تحصیلات در رشته مربوطه، و در هر میزانی از آشنایی با زبان علمی و اغلب بدون آشنایی لازم با اصطلاحات علمی در رشته مربوطه، خود را واجد شرایط ترجمه علمی می ‌بیند.

    ** ترجمه نیازمند تعامل بیشتر متولیان با ناشران
    افزون بر وظیفه خطیری که در امر ترجمه بر عهده مترجمان و ناشران قرار دارد، برای پیشرفت عرصه های مختلف نشر از جمله ترجمه، نویسندگان، ناشران و مترجمان بی شک نیازمند تعامل سازنده نهادهای متولی انتشار آثار بویژه در بخش ممیزی کتاب ها هستند تا در مسیر نشر اثر خود دچار فرسایش و دلسردی نشوند و مسیر ترجمه و انتشار آثار ارزشمند هموارتر شود.
    به گفته برخی نویسندگان و مترجمان، سخت گیری های سلیقه ای در بخش ممیزی کتاب ها گاه موجب گیر افتادن برخی آثار فاخر در چرخه بوروکراسی های اداری می شود.
    غبرایی در این باره در گفت وگویی که پیشتر به آن اشاره شد، ممیزی و معطل کردن بی‌ جهت مترجم‌ ها در مسیر صدور مجوز را یکی از عوامل بازدارنده می داند و می‌ گوید: ظاهرا تبلیغ می ‌شود که ما سریع مجوز می‌ دهیم و چه و چه. ممیزی، غیرمنطقی و سلیقه‌ ای بودن آن و معطل کردن بی ‌جهت بازدارنده است. خیلی از همکاران من کتاب‌ هایی را در ارشاد دارند که در بعضی موارد خیلی سلیقه ‌ای آن‌ ها را نگه می‌ دارند و پاسخ دقیق نمی ‌دهند. ناشر مراجعه می‌ کند ولی به او می ‌گویند که در دست بررسی است! این اتفاق هم فقط به این دولت مربوط نمی‌ شود. این معطل ماندن‌ ها باعث می‌ شود بسیاری از کتاب ‌ها منتشر نشوند. مترجم‌ های جوان‌ تر و تازه ‌کارتر هم سرخورده شوند.
    «اسدالله امرایی» نویسنده و مترجم، نیز معتقد است: ممیزی متعلق به اداره مالیات است. اداره مالیات به حساب و کتاب کسانی که می ‌خواهند مالیات بدهند، می ‌پردازد. شما اگر به قانون اساسی هم مراجعه کنید، اعمال هرگونه سانسور ممنوع است اما انجام می ‌دهند!
    کلام آخر آنکه، شناخت کاستی ها و موضوعات مغفول در حوزه نشر، یکی از راه های رسیدن به موفقیت در بخش های مختلف این حوزه از جمله بخش ترجمه است. در این مسیر همه دست اندرکاران حوزه نشر، از نویسندگان و مترجمان گرفته تا ناشران و متولیان فرهنگی، هر یک وظایفی دارند که اگر به درستی انجام شود، جاده تعالی نشر این روزها هموارتر خواهد شد و بخش های مختلف این عرصه همچون بخش ترجمه به روزهای طلایی خود بازخواهد گشت.
    پژوهشم**9282**1552

    برچسب ها

    دفترمشق کتاب
    تلگرام دفتر مشق @Daftarmashgh_Post
    Leave your comment

    Loading...
    banner