بسته
(0) سبد خرید
شما هیچ موردی در سبد خرید خود ندارید
لیست محصولات
    فیلترها
    زبان
    جستجو

    انتقاد به تضعیف جایگاه مرجعیت

    دوشنبه, 07 آبان,1397
    کمتر از 20 ساعت پس از انتشار نامه، یک عضو جامعه مدرسین استعفا داد؛ یک عضو دیگر، آن را خطای استراتژیک توصیف کرد، نایب رئیس مجلس و شخصیت‌های برجسته روحانی نامه سرگشاده نوشتند؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از ایجاد محدودیت برای مرجعیت انتقاد کرد و فعالان و شخصیت‌های سیاسی نیز از آنچه تضعیف مرجعیت خواندند، انتقاد کردند.

    این همه، اما درحالی است که از طیف سیاسی اصولگرا و چهره‌های دینی نزدیک به این جریان، بجز آیت‌الله محمد غروی تاکنون واکنشی مشاهده نشده است. اگر هم واکنشی بوده است، مانند آیت‌الله ممدوحی، عضو جامعه مدرسین، محتوای نامه را «فرمایش کامل و درست» آیت‌الله یزدی توصیف کرده و از رسانه‌ها خواسته‌اند در این باره جوسازی نکنند. اما در مقابل، نامه‌های سرگشاده بسیاری در پاسخ به نامه سرگشاده آیت‌الله یزدی خطاب به آیت‌الله شبیری زنجانی نوشته شد.

    آیت‌الله یزدی، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، شامگاه شنبه در نامه‌ خود از دیدار آیت‌الله شبیری با سید محمد خاتمی، رئیس دولت اصلاحات که وی او را «افراد مسأله‌دار که برای نظام جمهوری اسلامی و رهبر معظم انقلاب احترامی قائل نیستند» خواند، انتقاد کرده و نوشت که این دیدارها، «ناراحتی و تعجب مقلدین و حوزویان را در پی‌داشته است.» این مدرس حوزه علمیه و عضو شورای نگهبان پس از این مقدمه، به این مرجع تقلید تأکید کرد که «مقام و احترام شما در سایه احترام به نظام اسلامی حاکم، رهبری و‌ شأن مرجعیت است، پس لازم است این احترام و شئون مرجعیت را رعایت فرموده و ترتیبی اتخاذ فرمایید این گونه مسائل دیگر تکرار نگردد. ان‌شاء‌الله»

    ادبیات این نامه و مشروط دانستن حفظ‌ شأن و احترام مرجعیت به رعایت قواعد سیاسی، نکاتی نبود که از دید ناظران سیاسی، شخصیت‌های دینی و حوزویان پنهان بماند.

    نخستین واکنش از آن عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود که ساعتی پس از انتشار این نامه، در «توئیتر» نوشت: «مرجعیت پشتوانه حفظ هویت شیعی است. مواظب باشیم مراجع پاک زیست را با تابلوی دغدغه مقدس حفظ نظام، موهون نکنیم و میراث تاریخی تشیع را به تاراج نسپریم.»

    حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا باباخانی، عضو دفتر آیت‌الله شبیری زنجانی درباره نظر این مرجع تقلید به شفقنا گفت: دفتر یا حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی نظری درخصوص این نامه ندارند و طلاب و شاگردان ایشان، پاسخ می‌دهند. به گفته وی، هم دفتر و هم حضرت آیت‌الله موضع خاصی نداشته و فعلاً سکوت را پیش گرفته‌اند.

    ** انتقاد علما و طلاب
    صبح دیروز، حجت‌الاسلام عندلیب همدانی، عضو جامعه مدرسین با ارسال نامه سرگشاده‌ دیگری خطاب به آیت‌الله محمد یزدی، از عضویت در جامعه مدرسین حوزه علمیه استعفا داد. وی نوشت: «نامه شما به محضر مبارک مرجع بزرگوار شیعه حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی دامت برکاته هرگونه تردیدی را که تاکنون درباره ادامه عضویت در آن جامعه محترم داشتم، مرتفع کرد، چه اینکه به این نتیجه قطعی رسیدم که تفسیر من از استقلال حوزه و جایگاه رفیع مرجعیت با دیدگاه جنابعالی و همفکران شما در جامعه محترم مدرسین هیچ گونه هماهنگی ندارد و عملاً امکان همکاری وجود ندارد و لذا از ادامه عضویت در آن جامعه معذورم.»

    آیت‌الله بیات زنجانی هم با آیت‌الله شبیری زنجانی تلفنی تماس گرفت و از وی دلجویی کرد. بر اساس آنچه کانال تلگرامی دفتر آیت‌الله بیات زنجانی آمده است: «ایشان آن مرجع بزرگوار را مایه مباهات امت اسلام برشمردند و فضای ایجاد شده پس از نامه‌ اخیر را لطف‌ الهی برای آشنایی بیشتر مردم بالخصوص جوانان با این شخصیت کم‌نظیر علمی دانستند.»

    آیت الله محمد غروی، دیگر عضو جامعه مدرسین نیز در گفت‌وگو با «ایرنا» ضمن معمول توصیف کردن دیدارها و روابط متنوع آیت‌الله شبیری زنجانی، چه در دوران امام و چه در دوره زعامت رهبر معظم انقلاب، نامه آیت‌الله یزدی را یک خطای استراتژیک توصیف و اظهار کرد: «این نوع ادبیات و خطاب قرار دادن مرجعی در این تراز، قابل‌ قبول نیست. اگر نامه شخصی بود، مشکلی نبود، اما اگر از جانب یک استاد حوزه به مرجع تقلیدی که جایگاه خاصی دارد نامه می‌نویسیم، باید ادبیات متناسب با شأن آن مرجع را مدنظر قرار دهیم.»

    آیت‌الله‌ هاشم‌زاده هریسی، عضو مجلس خبرگان رهبری نیز در گفت‌وگو با ایرنا، خواستار حفظ حرمت مراجع شد و اظهار کرد: ما پیوسته به قدرت و حرمت مرجعیت نیاز داریم. تشیع و مسلمانان به جایگاه مرجعیت نیاز دارند. حجت‌الاسلام محسن غرویان، استاد حوزه و دانشگاه نیز با اشاره به اینکه سیره علما و مراجع گذشته این نبوده و حوزه‌های علمیه همواره مهد اجتهاد و آزادی نظر بوده‌اند، به «ایلنا» گفت: «مراجع هیچ‌گاه برای همدیگر تکلیف تعیین نمی‌کنند و هر مرجعی روی مبانی فقهی و اصولی خود اجتهاد می‌کند، تصمیمی می‌گیرد و موضع اتخاذ می‌کند. اینکه بخواهیم برای مراجع تعیین تکلیف کنیم، خلاف رویه حضرت امام است، روش حضرت امام این گونه نبود.»

    حجت‌الاسلام مسیح بروجردی، نوه امام خمینی(ره) نه به رئیس جامعه مدرسین، بلکه به آیت‌الله شبیری زنجانی نامه نوشت و خطاب به «محضر استاد بزرگوار» تأکید کرد: «هرگز گمان نمی‌کردم تأکیدات حضرتعالی در لزوم حراست از اخلاق اسلامی در حوزه‌های علمیه و تذکرات شما درباره افول اخلاق در میان روحانیت، به همین سرعت چنین شاهدی از غیب پیدا کند. ناگزیرم توجه دهم که بی‌توجهی به روابط پربرکت دوستانه بلکه گاهی علاقه عمیق پدر و فرزندی میان استاد و شاگرد در حوزه‌های علمیه، باعث تحلیل‌های اشتباه و موضعگیری ناموزون و ایجاد دردسر برای روحانیت و حوزه شده است.» او ابراز امیدواری کرد که «خاطر مبارک از این گونه نامه‌ها مکدّر نباشد و این تجربه‌های تلخ را درس اخلاقی بشمارید برای طلاب جوان و انقلابی که بدانند در هنگام عصبانیت چگونه سخن بگویند که این چنین با آبروی حوزه و نهادهای باسابقه آن بازی نکنند.»

    آیت‌الله مهدی ‌هادوی تهرانی، از علمای برجسته شهر قم، بیانیه سرگشاده‌ای نوشت و ضمن ناگوار و موجب تأسف و تأثر توصیف کردن نامه آیت‌الله محمد یزدی، تأکید کرد: «بی شک، چنین ادبیات دور از ساحت ادب، دل صاحب حوزه‌های علمیه، حضرت ولی عصر عجل‌الله تعالی فرجه الشریف، را در این ایام حزن آل‌الله علیهم السلام، رنجاند و آن عزیز سفر کرده را که صد قافله دل همره اوست، آزرده خاطر ساخت. به راستی با وجود چنین رویکردی از سوی یک فرد کهنسال در حوزه علمیه قم، چه توقعی از طلاب تازه کار در زمینه رعایت ادب و ادبیات حوزوی می‌توان داشت؟! سزاوار است جامعه محترم مدرسین به جبران این لغزش کم نظیر به دستبوسی مراجع معظم تقلید بویژه مخاطب نام آشنای این نامه که استوانه‌ای کم نظیر از علم و اخلاق در حوزه علمیه قم است، شتافته و بی‌هیچ تردیدی از تمامی حوزه‌های علمیه بویژه مراجع معظم تقلید و بالاخص رهبر عزیز انقلاب که همواره حامی صیانت از جایگاه رفیع مرجعیت بوده و هستند، عذرخواهی شایسته کنند.»

    جمعی از طلاب نیز با ارسال نامه سرگشاده‌ای خطاب به رئیس جامعه مدرسین، از انتشار نامه او ابراز تأسف و تأثر کرده و نوشتند که آن نامه، نامه‌ای از «یک شخصیت حوزوی و از فقهای شورای نگهبان بود به یک مرجع بزرگوار تقلید» است «که به حق فرشته‌ای است در کسوت آدمی که دانش وسیع و آراستگی او به اخلاق، مورد اعتراف بخش مهمی از اعاظم حوزه بوده و هست.»

    به گزارش شفقنا، این طلاب، با اشاره به دوستی آیت‌الله زنجانی با حضرت امام راحل و ملاقات‌های بی تکلف با رهبری نظام، اضافه کردند: «روا نبود که به جهت ملاقاتی دوستانه بین ایشان و برخی از شاگردان سال‌های گذشته‌اش، نامه‌ای با این ادبیات، به معظم له نگاشته شود.»

    ** واکنش چهره‌های سیاسی
    همراه با این چهره‌های حوزوی، شخصیت‌ها و چهره‌های سیاسی نیز نسبت به این نامه و انتشار سرگشاده آن، موضع انتقادی اتخاذ کردند. از جمله حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس جمهوری که در «توئیتر» نوشت: «جامعه مدرسین همواره هم خود را در جایگاه یک کنشگر سیاسی قرارداده است و هم نسبت به کنش سیاسی مراجع و علمای طراز اول حساس بوده است. این جامعه در 40 سال گذشته در مواردی مانند آقایان شریعتمداری و منتظری و آذری و... بسیار صریح و قاطع عمل کرده است.»

    وی اضافه کرد: «کنش‌های سیاسی سلبی و ایجابی این جامعه نتایج خواسته و ناخواسته فراوانی داشته و از جمله منجر به ایجاد جریاناتی رقیب و موازی چون مجمع محققین و جلسه اساتید شده است. ای کاش دبیر محترم جامعه مدرسین مراقب باشند که یک تنه و بدون توجه به سرمایه نمادین خود در تعارضات جناحی وارد نشوند.»

    علی شکوری راد، دبیرکل حزب اتحاد ملت هم نوشت: «حضرت ‎آیت‌الله‌ یزدی! شما بخوبی مقام علمی، اخلاقی و مرجعیت حضرت ‎آیت‌الله ‌ ‌شبیری‌ زنجانی را می‌دانید. این نوع حرمت شکنی حریمی را باقی نمی‌گذارد و از کسی در مقام شما بعید است. آنکه در دفاع از او چنین کرده‌اید، از این کار شما ناخشنود است. خداوند توفیق جبران به شما عنایت فرماید.»

    غلامعلی رجایی هم در کانال تلگرامی خود تأکید کرد: «خدا کند نامه آقای محمد یزدی، به مرجع عالیقدر، آیت‌الله شبیری زنجانی درست نباشد، همو که من در آخرین سفر مشهد که در خدمت مرحوم ‌هاشمی بودم، در ملاقات‌شان حضور داشتم، از‌ هاشمی شنیدم آقای زنجانی در مقطعی، استاد ایشان بوده است. آقای یزدی در بیانی که متأسفانه کمتر به آن توجه شد به حضور این مرجع عالی مقام و بیدار در منزل کسی که [خاتمی] مسأله‌دار است و برای رهبری و نظام احترامی قائل نیستند، اعتراض می‌کند.»

    حمیدرضا جلایی‌پور از سخن گفتن با زبان تهدید به آبروی حوزه، ابراز تأسف کرد. وی آیت‌الله شبیری زنجانی را آبروی روحانیت مستقل شیعه خواند و نوشت: «مرجعیت او ساخته و پرداخته صدا و سیما نیست. او هیچ وقت به اسلام ‌اقتدارگرا اعتقادی نداشته و مبلغ آن نبوده است. زندگی خودش و همه فرزندانش کوچک‌ترین تغییری با قبل از انقلاب نداشته است.»

    عباس عبدی نیز نوشت: «مخالفت‌ها با این نامه به جای خود ولی واقعیت آنچه در قم می‌گذرد همین نگاه آقای یزدی است. مسأله این است که با یک فهم عرفی هر کسی متوجه می‌شد که این نامه اثرات منفی و مخربی برای حوزه و نظام دارد پس چرا آقای یزدی چنین نامه‌ای را نوشتند؟ آیا دیگران هم می‌توانند چون آقای یزدی برای یک مرجع چنین نامه‌ای بنویسند و تحت تعقیب قرار نگیرند؟ اگر بتوانند؛ در این صورت ایرادی به کار آقای یزدی نیست و اگر نتوانند که قطعاً نمی‌توانند باید مشکل را در این تبعیض ویرانگر جست‌و‌جو کرد. این تبعیض ریشه همه نابسامانی‌ها و اظهار سخنان نسنجیده است که اتفاقاً کسانی بیشتر قربانی این تبعیض می‌شوند که از آن بهره‌مند هستند.»

    منبع: روزنامه ایران؛ 1397،8،7
    گروه اطلاع رسانی**1699**2002

    برچسب ها

    ثبت نظر