بسته
(0) سبد خرید
شما هیچ موردی در سبد خرید خود ندارید
لیست محصولات
    فیلترها
    زبان
    جستجو

    آن پژوهشگر نجیب

    چهار شنبه, 09 آبان,1397
    به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، نجیب مایل هروی، متولد خمام افغانستان است اما حتی پدر و مادرش هم بر سر تاریخ دقیق تولدش اختلاف نظر دارند، مادرش او را متولد 1321 و پدرش سال تولد او را 13٢٩ خورشیدی می‌داند. نجیب، سال های کودکی‌اش را در هرات و سالهای مدرسه را در کابل گذراند و دیپلمش را هم در پایتخت افغانستان گرفت.
    پس از فارغ‌التحصیلی، کار خود را در زمینه امور فرهنگی در انجمن تاریخ کابل آغاز کرد و نسخه‌شناسی را از پدرش رضا مایل هروی آموخت، سال 1350 پس انتشار مقاله‌ای درخشان در کابل، به دانشگاه فردوسی مشهد رفت و تحصیل در دانشگاه را در رشته زبان و ادبیات فارسی پی گرفت.
    نجیب، در سال‌های پایانی دهه 50 در کتابخانه آستان قدس رضوی، به فهرست‌برداری پرداخت و در آغاز دهه 60 کارهای پژوهشی‌اش را آغاز کرد. در سال 1365 با گشایش بنیاد پژوهش‌های اسلامی، انجام پژوهش‌های تخصصی در رشته نسخه‌شناسی را بر عهده گرفت و سال‌ها به این کار مشغول بود. در همین سال‌ها نجیب هراتی، با دختری ایرانی وصلت کرد و وهاب و شهاب، فرزندان او هستند.
    نجیب مایل هروی، در سال‌های بعد از حاکمیت طالبان در افغانستان و در زمان نگارش قانون اساسی جدید کشورش بسیار تلاشکرد تا زبان فارسی به عنوان زبان رسمی در این کشور به رسمیت شناخته شود.
    او با مراکز علمی بزرگی در ایران همکاری کرده است که کتابخانه مجلس شورای اسلامی ایران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار و دائره‌المعارف بزرگ اسلامی از مهم‌ترین آن‌ها هستند.
    مایل هروی در سال 1386 به پاس یک عمر دست‌آورد برای خدمت به تاریخ و زبان فارسی، جایزه ادبی ـ تاریخی بنیاد دکتر محمود افشار یزدی را در مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی ایران دریافت کرد و پس از آن در سال‌های اخیر کتابخانه ملی ایران، دانشگاه فردوسی مشهد و پژوهشگاه علوم انسانی نیز برای او چند بزرگداشت برگزار کرده‌اند.
    از آثار مهم نجیب مایل هروی می‌توان به «برگ بی برگی: یادنامه استاد رضا مایل هروی»، «این برگ های پیر، مجموعه بیست اثر چاپ ناشده فارسی از قلمرو تصوف»، «مذکر احباب»، «مقامات جامی، گوشه های از تاریخ فرهنگی و اجتماعی خراسان در عصر تیموریان»، «کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی»، «تاریخ نسخه‌پردازی و تصحیح انتقادی نسخ خطی»، «شرح فصوص الحکم شیخ اکبر محیی الدین ابن عربی» و آثار بسیاری از این دست می توان نام برد.
    تمرکز مطالعات نجیب مایل هروی، بر ادبیات عرفانی و به ویژه عرفای گمنام بوده است. وی این پژوهش‌ها را در قالب طرحی به‌نام «کتاب‌شناسی نگاشته‌های عرفانی در زبان فارسی» انجام داد و نتایج این پژوهش‌ها در چندین کتاب و مقاله منتشر شد.
    دلیل توجه او به عارفان گم‌نام ویژگی اثرگذار آن‌ها بر ادبیات عرفانی بوده و هروی کوشیده است زمینه آشنایی مخاطبان و علاقه‌مندان ادبیات فارسی به ویژه ادبیات عرفانی را فراهم کند. در این زمینه او نه تنها به تصحیح و ترجمه که به گردآوری آثار پیران عارف در قالب یک مجموعه نیز پرداخت که حاصل آن را در کتاب «در شبستان عرفان: مجموعه رسائل فارسی از پیران ایران» می‌توان دید. در این زمینه آثار دیگر نجیب مایل هروی، کتاب‌هایی از جمله «روح الارواح: فی شرح اسماءالملک الفتاح»، «ترجمه اسرار الخلوه»، «ترجمه حقیقه الحقائق» و غیره را می‌توان نام برد.
    مجموعه مقالات نجیب مایل هروی نیز از اهمیت ویژه‌ای برای ادب‌دوستان برخوردار است، به ویژه بخش‌هایی که در دایره المعارف بزرگ اسلامی به دست او نگاشته شده است، او در زمینه شخصیت‌ها به ویژه شخصیت‌های عرفانی بیش از سی مقاله در این مجموعه دارد که از میان آن‌ها، ذیل واژه‌های «اویسیه»، «انسان‌ کامل»، «ابوسعید ابوالخیر»، «افغانستان»، «برهان ‌محقق»، آثار مهمی محسوب می‌شوند.
    در متن لوح سیدعباس صالحی خطاب به نجیب مایل هروی آمده است: عنایت والای جنابعالی به پاسداشت میراث گرانقدر ایران و اسلام و سعی بلیغتان در تصحیح و پژوهش درباره نسخه های خطی و اهتمام به اشاعه شایسته آن دو به ویژه در قالب تدوین و انتشار مقالات و کتاب های علمی و پژوهشی ارزشمند، سزاوار سپاس و قدردانی است. شما به راستی از نوادر روزگار در حوزه های مختلف علمی و ادبی هستید که در پی سال ها تلاش، نقشی موثر، جریان آفرین و ماندگار در حفظ و توسعه آثار گرانقدر زبان و ادب فارسی، پرورش و آموزش نیروهای جوان و نخبه پرور، ایفا کرده اید.
    نجیب مایل هروی، مرد نجیبی است که از سال 1350 در ایران زیسته است و هر سال، برای تمدید گذرنامه و اقامت به سفارت مراجعه کرده است، این قانون عجیب که هیچ استثنایی برای چنین در گرانبهایی قایل نشده جای تعجب دارد اما مایل هروی نجیب تر از آن بود که حتی یک بار به این روند اعتراض کند. امید آن که حمایت‌هایی که نهادهای دولتی داده‌اند تحقق یابد که او با افسردگی عمیقش نیازمند توجه جدی حامیان فرهنگ و ادبیات ایران است.
    فراهنگی** م.ز** 9053

    برچسب ها

    ثبت نظر